თბილისში, 2026 წლის 22 აპრილს, გაიმართა მრგვალი მაგიდა თემაზე: „საქართველოს საინფორმაციო პოლიტიკა - როგორი იქნება მედია მომავალში?“. შეხვედრის მონაწილეებს, რომლის მოდერატორი გაზეთ „სვობოდნაია გრუზიას“ მთავარი რედაქტორი ტატო ლასხიშვილი გახლდათ, შესთავაზეს განეხილათ მედიასთან დაკავშირებული აქტუალური საკითხების ფართო წრე, მაგალითად: როგორ უნდა ტრანსფორმირდეს საინფორმაციო პოლიტიკა საქართველოში ციფროვიზაციისა და სოციალური ქსელების მზარდი გავლენის პირობებში? როგორ შეუძლია სახელმწიფოს მხარი დაუჭიროს მედიის დამოუკიდებლობას მათ სარედაქციო პოლიტიკაში ჩაურევლად? რომელი საფრთხეებია (დეზინფორმაცია, საგარეო გავლენა, საზოგადოების პოლარიზაცია) დღეს ყველაზე კრიტიკული საქართველოს მედიაგარემოსთვის და როგორ უნდა დავუპირისპირდეთ მათ? შეუძლიათ თუ არა ჟურნალისტებსა და მედიის წარმომადგენლებს გავლენა მოახდინონ სახელმწიფოთაშორის ურთიერთობებზე?
თავის სიტყვაში საქართველოში საინფორმაციო-ანალიტიკური სააგენტო „საქინფორმის“ გენერალურმა დირექტორმა და მთავარმა რედაქტორმა, უშიშროების, სტრატეგიული ანალიზისა და საინფორმაციო პოლიტიკის ცენტრის დირექტორმა არნო ხიდირბეგიშვილმა აღნიშნა:
„მრგვალი მაგიდის მონაწილეებმა სხვებზე უკეთ იციან - რა ძალა აქვს სიტყვას. სიტყვას შეუძლია მოკლას, როგორც იარაღმა, და პირიქით - აღაღორძინოს. სიტყვის მეშვეობით გვესაუბრება ღმერთი, ხოლო უკუკავშირი არის ჩვენი ზიარება და ლოცვა უფლისადმი. სიტყვით ურთიერთობენ პოლიტიკოსები და დიპლომატები მაშინაც კი, როდესაც ძალის ენაზე გადადიან, მაგრამ ომებს კვლავ სიტყვა ასრულებს.
„ნაციონალური მოძრაობის“ შემცვლელმა მმართველმა პარტიამ „ქართულმა ოცნებამ“ სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა ნებაზე მიუშვა და გამოაცხადა ლოზუნგი: „ჩვენ პიარისთვის არ გვცალია, რადგან საქმით ვართ დაკავებულნი“ და... წააგო საინფორმაციო ომი ოპოზიციასთან. „ქართული ოცნება“ დღემდე თავის მართლების რეჟიმშია, ინიციატივის ხელში ჩაგდებას კი იშვიათად ახერხებს — ოპოზიციური მედია, როგორც წესი, ერთი ნაბიჯით ასწრებს. ისინი თავდასხმისთვის იყენებენ ფეიკებსა და ფაქტებს, სიმართლესა და ტყუილს ერთმანეთში ურევენ - ეს აპრობირებული მეთოდია.
ბიძინა ივანიშვილის წყალობით რუსეთთან სავაჭრო-ეკონომიკური, სატრანსპორტო და ჰუმანიტარული ურთიერთობების აღდგენის შემდეგ, „ქართულმა ოცნებამ“ ყურადღების მიღმა დატოვა პოსტსაბჭოთა სივრცის ქვეყნებთან მედიაკომუნიკაციების აღდგენის საკითხი, ხიდი რუსულენოვან სოციუმთან. ამ მიზნით რუსული მხარის მიერ ორგანიზებულმა საერთაშორისო ღონისძიებებმა — მედიაფორუმებმა, ტელეხიდებმა, მასტერკლასებმა, კონფერენციებმა და კონკურსებმა — საერთო სურათი ვერ შეცვალა და ვერც შეცვლიდა.
გასაგებია, რომ რუსეთსა და საქართველოს შორის ერთიანი საინფორმაციო სივრცის აღდგენის ამოცანა დღეს არ დგას საქართველოს ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის და არა ევრაზიულ გაერთიანებაში სწრაფვის გამო. თუმცა, იქმნება შთაბეჭდილება, რომ გასული კვირიდან, მას შემდეგ, რაც გაჩნდა აშშ-სთან პარტნიორობის აღდგენის „პირველი მერცხლები“ (ვგულისხმობ ამერიკელ ვიზიტორებს თბილისში და სახელმწიფო მდივნის სატელეფონო ზარს პრემიერთან), აღებული იქნა კურსი სეგრეგაციაზე: რუსულმა სერვისებმა — Яндекс, Mail.ru, Госуслуги, VK და ბევრმა სხვამ, რუსული რეგულატორის მოთხოვნით, დაიწყეს უცხოური IP-მისამართების მქონე მომხმარებლების დაბლოკვა, აფრთხილებდნენ მათ VPN-ის გამოყენების შესახებ და ითხოვდნენ მის გამორთვას მაშინაც კი, როდესაც VPN რეალურად ჩართული არ იყო. ნიშანდობლივია, რომ საქართველოდან მომხმარებლებზე წვდომის ეს შეზღუდვები გავრცელდა მაშინვე, რაც საქართველოში გაითიშა რუსული საინფორმაციო-პოლიტიკური ტელეარხები — Первый канал, РенТВ, НТВ, РТР, Россия 24 და სხვები, ანუ 16 აპრილიდან, ზუსტად რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური წარმომადგენლის, მარია ზახაროვას ბრიფინგის შემდეგ. სამი შემთხვევითი დამთხვევა ნაკლებად სავარაუდოა. იქნებ ქვეყანაში, რომელმაც აიღო კურსი აშშ-სთან სტრატეგიული პარტნიორობის რესტარტზე, არასასურველია გადაიცემოდეს „Время покажет“ პოლიტიკური სიახლეების განხილვით? იქნებ საქართველოს მოქალაქეებს არ სჭირდებათ პოლიტიკური პროცესების ანალიზის მოსმენა გადაცემაში „Большая игра“ და მისი შედარება ქართული პოლიტ-ისტებლიშმენტის აზრთან? იქნებ ჩვენ არ უნდა ვუყუროთ „Россия 24“-ს, რომელიც სიმართლით აშუქებს სპეცოპერაციას — განსხვავებით ყველა ქართული ტელეარხისგან?
შედეგი არ გამოიღო საქართველოში მედიამენეჯერებთან და ჟურნალისტებთან რეგულარულმა შეხვედრებმაც — მეთოდი, რომელსაც ბიძინა ივანიშვილი პრემიერ-მინისტრობის დროს იყენებდა პრინციპით: „მტრები ახლოს უნდა გყავდეს, მეგობრები ისედაც არსად წავლენ“. შემდგომში აღმოჩნდა, რომ ამ მეთოდმა და პრინციპმაც არ გაამართლა — მათი უმეტესობის გამზრდელი სააკაშვილია და ამიტომ ისინი რადიკალური ოპოზიციის ბანაკში დარჩნენ, რადგან „მგლის თავზე სახარების კითხვა“ უსარგებლოა. მეგობრების მხარდაჭერისგან კი - იმ დამოუკიდებელი მედიასაშუალებებისგან, რომელთა სარედაქციო პოლიტიკაც ხელისუფლების კარნახის გარეშეც ორიენტირებულია პოზიტივსა და აღმშენებლობაზე, მედიისგან, რომელიც მოკლებულია უცხოურ დაფინანსებასა და ადგილობრივ სპონსორებს და არ არის კომპრომეტირებული უცხოური სპეცსამსახურების წინაშე ვალდებულებებით - „ქართულმა ოცნებამ“ თავი შეიკავა. დაეზარა თუ შეეშინდა აშშ-ს, დიდი ბრიტანეთისა და ევროკავშირის საელჩოებთან ისედაც დაძაბული ურთიერთობების საბოლოოდ გაფუჭების - ამას უკვე მნიშვნელობა აღარ აქვს. ფაქტია, რომ შეცდა და კვლავ... წააგო.
„ფუ, აქ რუსული სუნი ასდის!“ - ცხვირს იბზუებენ კომბინირებული ქართველი მედია-კონფორმისტები და სხვა ბოზმონდი, რომლებიც ყოველთვის საქმეში და ხელისუფლების ქვეშ არიან, თუმცა რესურსები, რომლებსაც ისინი რეალურად ფლობენ, ისეთივე არასერიოზულია, როგორც მათი აუდიტორია - იქნება ეს ელექტრონული გამოცემები თუ საკაბელო ტელეარხები, სადაც სარეკლამო ანონსები კონტენტზე ყვირალაა. აქ რაიმე სარედაქციო პოლიტიკაზე საუბარი ზედმეტია - მედია-კონფორმისტებს სტიგმატიზაციაში უხდიან ფულს, ეს უკეთ იყიდება, ვიდრე სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა ან ეროვნული სახელმწიფო ინტერესები, რომლებიც განუყოფლად არის დაკავშირებული რუსეთთან სრულფორმატიანი პარტნიორობის აღდგენასთან. და არაფერია იმაში, რომ მოდიდან გადასული ევროკავშირის მორიგე პანეგირიკების გამო საქართველოში დღეს შეიძლება საზოგადოებრივი ოსტრაკიზმის მსხვერპლი გახდე - განა ცოტაა რუსეთისადმი არამეგობრული პოსტსაბჭოთა რეჟიმები?! აგერ შუა აზიაში ან მეზობლად, რომლებთანაც შეიძლება მომგებიანად გადააგორო ეს რთული პერიოდი, სანამ ქვეყნის პოლიტიკა საბოლოოდ დალაგდება?! როდესაც ხელისუფლების ქვეშ ასეთი კომფორტული ნიშა გაქვს, როცა „სუფრასთან ხარ მიშვებული“, მართალია - მოსამსახურეებისთვის ცალკე გაშლილთან, რატომ უნდა გარისკო, როგორც ზამთარში ბუდედან გადმოვარდნილმა და ძროხის ნეხვში ჩავარდნილმა ბარტყმა, რომელიც გათბა, ჭიკჭიკი დაიწყო და ამით მელას ყურადღება მიიპყრო?! არ ჯობია ჭკვიანი სახით ისაუბრო გლობალურ თემებზე - ახალ მსოფლიო წესრიგზე, შუა დერეფანზე, ჰორმუზის სრუტეზე და მთვარეზე ფრენებზე?!
საქართველოში ხარვეზიანი, ანტისახელმწიფოებრივი საინფორმაციო პოლიტიკის ჩამოყალიბებაში თავისი შავი როლი ითამაშეს ეგრეთ წოდებულმა „ცნობადმა სახეებმა“, მრჩევლებმა, „ექსპერტებმა“ და სხვა პოლიტიკანურმა ბნელიტამ, რომლებმაც მოიპოვეს წვდომა შუშის სასახლესა და პირდაპირ ტელეეთერში. ინტრიგების გამოცდილმა ოსტატებმა, რომლებმაც კომპარტიის ცეკას პოლიტაგიტატორების უნივერსიტეტები გაიარეს, ხოლო მათმა ნაშიერებმა - სოროსის ფონდისა და „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ტრენინგები, პირველივე დღეებიდან ივანიშვილის გარშემო კრეატიული ადამიანებისა და იდეებისთვის გადაულახავი ზღუდე აღმართეს კონკურენციის თავიდან ასაცილებლად. პოლიტიკურ ლიდერსა და მილიარდერს რაც შეიძლება დიდხანს არ უნდა მოესმინა ალტერნატიული აზრი და ხალხის ხმა, წინააღმდეგ შემთხვევაში ფსევდო-მედია-ექსპერტების საჭიროება თავისთავად გაქრებოდა - გაფუჭებული ჰაერის გამყიდველებს თაბორის მთიდან პანღურით გაყრიდნენ და დატოვებდნენ ივანიშვილის პანსიონის გარეშე. მხოლოდ მე არ მინახავს უმადური კაცუნების დაუსრულებელი სიები, რომელთა წინაშე „მარგალიტებს ყრიდნენ“...
შემდგომში, კოალიცია „ქართულ ოცნებაში“ შემავალი ოთხი პარტიიდან სამის მსგავსად, ისინი ერთბაშად დაიფანტებიან და ბიძინა ივანიშვილს მარტო დატოვებენ პრობლემების პირისპირ. არადა, პრემიერობის დროს ბიძინა ივანიშვილი, ჟურნალისტური საამქროს წარმომადგენლებთან შეხვედრების პარალელურად, პრაქტიკაში იყენებდა შეხვედრებს მათთანაც - ე.წ. ექსპერტებთან, რომლებსაც მე „პროქტო-პოლიტოლოგები“ ვუწოდე მოვლენების უკუღმა ინტერპრეტაციისა და პროგნოზების უკანა რიცხვით კეთების „ნიჭის“ გამო!
რა თქმა უნდა, ეს არ იყო ხელისუფლების ერთადერთი შეცდომა, სხვებიც იყო. როგორ არ გავიხსენოთ ბიძინა ივანიშვილის მიერ შექმნილი ტელეკომპანია „მე-9 არხი“, რომელმაც ხალხში მალევე მოიპოვა პოპულარობა. 2012 წლის 1 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში „ქართული ოცნების“ გამარჯვებიდან ნახევარი წლის შემდეგ ის საბოლოოდ დაიხურა (2013 წლის აგვისტოში, თანაც - მეორედ; პირველად „მე-9 არხმა“ მაუწყებლობა „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგ, 2004 წლის აპრილში შეწყვიტა). შედეგად, სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა, რომელიც ქვეყანაში სამართლიანობის აღდგენის აუცილებლობასა და ტერიტორიული პრობლემების გადაჭრის მხოლოდ მშვიდობიან გზებზე აკეთებდა აქცენტს, მეორე პლანზე გადავიდა.
ხოლო პირველ პლანზე გამოვიდა სააკაშვილის დანაშაულებრივი რეჟიმის ლიდერებთან კოჰაბიტაციის პოლიტიკა, რაც ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლისა და თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების მიღების პირობა იყო. მას ორგანულად დაემატა სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა, რომელიც ახდენდა „ევროპული დემოკრატიული ღირებულებების“ პოპულარიზაციას და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის უალტერნატივო კურსს, რომელიც 2018 წელს კონსტიტუციაში 78-ე მუხლის სახით შევიდა - „ინტეგრაცია ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში“. შესაბამისად, ამაზე იყო მომართული მთელი სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა, რომელიც შეკვეთილი იყო ანგაჟირებული მედიისთვის კოლექტივიზაციის დროინდელი სოფლის კლუბების აგიტატორების დონეზე, შესაბამისი ლოზუნგებით: „წინ, ევროპისკენ!“, „ევროპაში ღირსებით!“.
მოგვიანებით, როდესაც ევროკავშირმა საქართველოს შარლ მიშელის 9 პირობა წაუყენა, რომლებზეც მართლმადიდებელ ჰეტეროსექსუალ ქართველებს ღვთის 10 მცნება უნდა გადაეცვალათ, ასევე ევრო- და ვენეციის კომისიების სხვა ინსტრუქციები, მათ შორის - უარი ქართულ ტრადიციულ იდენტობაზე, ერთსქესიანთა ქორწინების რეგისტრაცია და ჰომოსექსუალიზმის პროპაგანდა (ათეულობით გენდერისა და სქესის შეცვლის ოპერაციების აღიარება), ასევე ქართველი მოსამართლეების დათხოვნა და მოწვეული უცხოელების დანიშვნა; როდესაც ოპოზიცია უარს იტყვის პარლამენტში შესვლაზე და ბოიკოტს გამოუცხადებს მის მუშაობას, მამაკაცურ „ღირსებაზე“, რომლითაც ევროქართველები ევროპაში უნდა შესულიყვნენ, სრულიად დაივიწყებენ! სახელმწიფო პროპაგანდისტული კამპანია „ევროპაში ღირსებით!“ ისევე მკვეთრად მიეცემა დავიწყებას, როგორც კამპანია „მეტი ნატო საქართველოში“, „საქართველო - ნატოსთვის, ნატო - საქართველოსთვის!“, ანუ სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა ავღანეთში შეზღუდული ქართული სამხედრო კონტინგენტის ყოფნის პოპულარიზაციისა, როგორც საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის გზის. ეს მხოლოდ იმ ოჯახებს ახსოვთ, რომლებმაც ავღანეთში მარჩენალები დაკარგეს, არადა პრესაში გაკეთებული განცხადებები ქართველ ბიჭებზე, რომლებიც ნატოს ომში აშშ-ში ოპიუმის ყაყაჩოს იმპორტისთვის იღუპებოდნენ, ფასდებოდა როგორც ქართული არმიის დისკრედიტაცია, საბრძოლო სულისა და ბრძოლისუნარიანობის შელახვა!
გამოაშკარავდება ამ მავნებლური საინფორმაციო პოლიტიკის გამტარებელი ტელეკომპანიების ანტიეროვნული ძირგამომთხრელი როლი, რომლებიც პროსახელისუფლებოები ვერა და არ გახდნენ - უბრალოდ ასრულებდნენ უხვად ანაზღაურებად შეკვეთებს, პარალელურად კი იღებდნენ ინსტრუქციებს სააკაშვილისგან, კეზერაშვილისგან, ადეიშვილისგან, კიევის რეჟიმის მესვეურებისგან. ტელეკომპანიები, რომლებიც დღემდე ახდენენ „ქართული ლეგიონისა“ და „აზოვის“ პროპაგანდას, როგორც საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენისა და „ქართული ოცნების“ დამხობის ბერკეტს! მათი ანტისახელმწიფოებრივი საინფორმაციო პოლიტიკის შედეგად, თბილისში შენობების ფასადები და ქართველი Facebook-მომხმარებლების გვერდების გარეკანები უკრაინული დროშებით აჭრელდა, ხოლო ქართული ტელეეკრანებიდან მთელი დღე ისმოდა სამგლოვიარო „Ще не вмерла України…“ ორიგინალის ენაზე და „Слава Украине! Хероям слава!“ („ჰაილ ჰიტლერ! ზიგ ჰაილ!“-ის უკრაინული ვარიანტი).
დიდი დაგვიანებით კოჰაბიტაციის პოლიტიკა, ხოლო მას მოჰყოლილი ევროპიზაციის პოლიტიკა ანათემას გადასცეს და მათ ნაცვლად ახალი არადამაჯერებელი თეზისები მოიგონეს - ამჟამად მოქმედი სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა მიმართულია დასავლური და ადგილობრივი „გლობალური ომის პარტიების“, „ევროპული ბიუროკრატიის“, „Deep State“-ის ლუსტრაციისკენ (კომენტარების გარეშე, რომლებიც შორს წაგვიყვანს).
ერთ ნაბიჯით უკან დავბრუნდეთ, როდესაც პრემიერ-მინისტრი ჯერ კიდევ ღარიბაშვილია. სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკაში დაშვებული შეცდომების გამოსწორება „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ სასწრაფოდ სცადა საკანონმდებლო კუთხით, მოამზადა და მიიღო არაერთი კანონი და აქტი. უპირველეს ყოვლისა, 2023 წლის დეკემბერში მთავრობა იღებს „საქართველოს მთავრობის საკომუნიკაციო სტრატეგიას 2024-2027 წლებისთვის“, რომლის ერთ-ერთი პრიორიტეტია „დეზინფორმაციასა და ყალბ ამბებთან ბრძოლა“. სტრატეგია ეფუძნება ეროვნული პოლიტიკის კონცეფციას „ხედვა 20/30 — საქართველოს განვითარების სტრატეგია“, რომელიც ასევე 2023 წელს დამტკიცდა, ოღონდ პირველ კვარტალში. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სტრატეგიის მიზნები შემუშავებული იყო საერთაშორისო და ადგილობრივი ექსპერტების, სამთავრობო უწყებების სტრატეგიული კომუნიკაციების ქვედანაყოფების, ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს, ნატოსა და ევროკავშირის საინფორმაციო ცენტრის წარმომადგენლების მიერ, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ დაფინანსებული პროგრამის — „სტრატეგიული კომუნიკაციები უკეთესი მომავლისთვის“ კვლევების შედეგების საფუძველზე. ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ სტრატეგია თავიდანვე ჩაფიქრებული იყო როგორც ანტირუსული, მიმართული „რუსულ ნარატივსა და დეზინფორმაციასთან“ საბრძოლველად. საჩვენებელ მაგალითად მოყვანილი იყო მოსკოვის მიერ თითქოსდა ტირაჟირებული ფეიკი, რომ დასავლეთი დაინტერესებული იყო საქართველოში უკრაინის მხარდასაჭერად „მეორე ფრონტის“ გახსნით.
ამგვარად, სტრატეგიის პროექტში გაწერილი „დეზინფორმაციასთან და ყალბ ამბებთან ბრძოლის“ ნაცვლად გაგრძელდა მოსახლეობის მიზანმიმართული დეზინფორმაცია. პროსახელისუფლებო და ოპოზიციური ქართული მედიასაშუალებები „რუსულ ოკუპაციასთან“ დაკავშირებული სარედაქციო პოლიტიკით დღემდე ერთმანეთისგან არ განსხვავდებიან, ხოლო „ქართულმა ოცნებამ“, მიუხედავად იმისა, რომ უარი თქვა „მეორე ფრონტის“ გახსნაზე, ხელს აწერდა ყველა საერთაშორისო რეზოლუციას კიევის ხუნტის მხარდასაჭერად - აქაოდა, „რუსი ოკუპანტები კეთილები არიან, ჩვენს მდგომარეობაში შევლენ და გვაპატიებენო“. მაგრამ ბოლო გზავნილი მოსკოვიდან (მარია ზახაროვას ბრიფინგს ვგულისხმობ) ადასტურებს ჩემს ძველ პროგნოზს - ერთ დღეს „ოვერტონის ფანჯარა“ დაიხურება და მოსკოვში შეწყვეტენ საქართველოს „რთულ მდგომარეობაში შესვლას“.
რატომ დათანხმდნენ მაშინ სტრატეგიის განხორციელებაზე პასუხისმგებელი „სამთავრობო საკომუნიკაციო ქვედანაყოფები“ პრაქტიკულად ოპოზიციისა და მათი დასავლელი კურატორების — „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების არაკეთილმოსურნეების მხარეს თამაშს? განა ხელისუფლებამ არ დაასახელა „სახელები, პაროლები, მისამართები“ - ვინ და როდის აიძულებდა მას „მეორე ფრონტის“ გახსნას?! რატომ დაამტკიცა მაშინ საქართველოს მთავრობამ 2023 წელს სტრატეგია - დოკუმენტი, რომელიც შემდგომში ბიძინა ივანიშვილის წინააღმდეგ იქნება გამოყენებული? დეზინფორმაციასთან ბრძოლის ერთადერთი ეფექტური მეთოდი მისი სარწმუნო ფაქტებით უარყოფაა — რატომ არ მოუყვანეს ქართულ საზოგადოებას „რუსული დეზინფორმაციის“ თუნდაც ერთი მაგალითი და არ დაასახელეს „რუსული ნარატივის“ კონკრეტული გამავრცელებელი? ნუთუ ეს მოხდა მხოლოდ იმიტომ, რომ სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკის შემუშავება კვლავ დილეტანტებს, კონფორმისტებსა და უცხოეთის აგენტებს მიანდეს?! არა, ხელისუფლების მაღალჩინოსანთა ბოლოდროინდელმა დაკავებებმა, უფრო ზუსტად - ვინც ქართული მედიის სკანდალურ წარმომადგენლებთან ფარული ურთიერთხელსაყრელი ურთიერთობა ჰქონდა, გამოავლინა, რომ აქ გარეული იყო კორუფცია, საიდანაც სახელმწიფო ღალატამდე ერთი ნაბიჯია...
ნებისმიერი დანაშაული, როგორც ცნობილია, ტოვებს ეკონომიკურ კვალს. იმავე 2023 წელს, როდესაც მთავრობა იღებს „საქართველოს მთავრობის საკომუნიკაციო სტრატეგიას 2024-2027 წლებისთვის“, დიდმა ბრიტანეთმა პროტესტის ნიშნად ცალმხრივად დატოვა საქართველოში აშშ-სთან ერთად განხორციელებული და ნატოს მიერ მხარდაჭერილი სტრატეგიული კომუნიკაციების პროგრამა - ავადსახსენებელი „სტრატკომი“, რომელიც 2015 წელს დაიწყო. შეგახსენებთ, რომ საქართველოში სტრატკომი მუშაობდა როგორც ახალი დეპარტამენტი მთავრობის ადმინისტრაციაში, რომლის პერსონალის მომზადებასა და ტექნიკურ აღჭურვას ერთობლივად აფინანსებდნენ აშშ და დიდი ბრიტანეთი. დიდი ბრიტანეთისა და აშშ-ის მიერ ამ საიდუმლო პროექტზე დახარჯული თანხები დღემდე არ სახელდება. მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ, რომ 2015 წლიდან ვაშინგტონმა მხოლოდ USAID-ის ხაზით საქართველოს გამოუყო დაახლოებით 20 მლნ დოლარი პროგრამებისთვის „რუსული პროპაგანდის წინააღმდეგ და დამოუკიდებელი ჟურნალისტიკის გასაძლიერებლად“, ხოლო ევროკავშირმა დახარჯა 55 მილიონ ევროზე მეტი „რუსული დეზინფორმაციის მიმართ საზოგადოების მდგრადობის ასამაღლებლად და საქართველოში დამოუკიდებელი პრესის მხარდასაჭერად“, მაშინ სტრატკომების დაფინანსებაც, სავარაუდოდ, არცთუ ისე მცირე — ათეულობით მილიონი დოლარი/ევრო იქნებოდა.
იგეგმებოდა, რომ სტრატკომებში — სტრატეგიული კომუნიკაციების დეპარტამენტებში შევიდოდნენ ოფიცრები ნატოს თითოეული წევრი ქვეყნიდან, რომლებსაც საქართველოში ნატო-საქართველოს პაკეტის უპირატესობების პროპაგანდა უნდა ეწარმოებინათ. პროგრამის მიზანი იყო საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების დახმარება „რუსულ ჰიბრიდულ საფრთხეებთან“, კერძოდ — „დეზინფორმაციასთან“ დაპირისპირებაში. სინამდვილეში კი, ბრიტანელების დასკვნით, „სახსრები გამოიყენებოდა ანტიდასავლური პროპაგანდისთვის, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის პიარისა და „ქართული ოცნების“ ოპონენტების „შავი პიარისთვის““. ატყდა სკანდალი, რომელიც პრემიერ ღარიბაშვილისა და მისი გუნდის მეორე გადადგომის ტრიგერი გახდა. უდავოა, რომ ბრიტანელებმა და ღარიბაშვილის ადგილობრივმა არაკეთილმოსურნეებმა მაგიდაზე მძიმე ფაქტები დადეს... შეგახსენებთ, რომ „სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოებამ“ (ISFED) მაშინ განაცხადა, რომ სტრატკომი იდგა Meta-ს მიერ წაშლილი ასობით ფეიკ-ანგარიშის უკან Facebook-ში, რომელთა მეშვეობითაც „ქართული ოცნება“, თითქოსდა, „ქმნიდა თავისი პოლიტიკის მხარდაჭერის ილუზიას“.
და მხოლოდ 2024 წლიდან საქართველოს ხელისუფლებამ, ახალი პრემიერის პირით, დაიწყო რადიკალური ოპოზიციის მანკიერი საინფორმაციო პოლიტიკის მხილება, როდესაც ყველაფერი უარყოფითი რუსეთს მიეწერებოდა. როდესაც ოპოზიციისთვის მიუღებელ ყველა კანონსა და ხელისუფლების არაპოპულარულ ვოლუნტარისტულ გადაწყვეტილებას „რუსული“ და „რუსული ნარატივი“ ეწოდებოდა; როდესაც ოპოზიციისთვის მიუღებელ ყველა პოლიტიკოსსა და ჟურნალისტურ ასპარეზზე მოღვაწე მოხალისეს „რუსი“, „პრორუსი“ და „კრემლისტი“ ეწოდებოდა; როდესაც ოლიგარქებთან და დეზინფორმაციასთან ბრძოლა შეიტანეს ევროკავშირში ინტეგრაციის პირობების ჩამონათვალში და „დეოლიგარქიზაცია“ ქართველებისთვის „დეივანიშვილიზაციას“ უნდა ნიშნავდა, ხოლო დეზინფორმაცია აუცილებლად რუსული უნდა ყოფილიყო.
ვინ მოახდინა ნამდვილად მავნე და ნედლი, აშკარად ოპოზიციის „წისქვილზე წყლის დამსხმელი“ კანონების ინიცირება, რამაც დააჩქარა ძალოვანი ბლოკიდან დაწყებული ახალი საკადრო ცვლილებები, ცალკე საუბრის თემაა.
თუმცა, დასავლური ორმაგი სტანდარტების ლუსტრაციის ახალი სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა, რომელიც ჩაიდო პოლიტიკოსების, ფალოსოფოსი პლაგიატორებისა და საზოგადოებაში ცნობილი „ათას კლდეზე გადამხდარი მოხალისეების“ პირში, რომელთაც საეჭვო ბექგრაუნდი და არასტაბილური ქცევა ახასიათებს და სულ ახლახან პირზე დორბლმორეულნი საპირისპიროს ამტკიცებდნენ, დიდი შეცდომა იყო. შედეგად, ნდობის დეფიციტი დღეს შეინიშნება როგორც მიზნობრივ კვალიფიციურ აუდიტორიაში, ისე მთელ მოსახლეობაში. ზედმეტად „ახალია თქმულება“, უფრო სწორად - ღალატი... „ახალ ღვინოს ძველ ტიკში არ ასხამენო“ - ძველ ტიკში ჩასხმული ახალგაზრდა ღვინის მსგავსად, სწრაფად „დამჟავდა“ ნაჩქარევად შეკოწიწებული „პროსახელისუფლებო“ PR-ჯგუფიც, რადგან ტროლები, ბოტები, ექსცენტრიული ბლოგერები და ტელეწამყვანები სახელმწიფოებრივ საინფორმაციო პოლიტიკას ვერ შექმნიან. მორიგი სამთავრობო როტაციისას ეს ექსპრესიული პუბლიკა სრული შემადგენლობით გადაბარგდება ახალ შეფებთან სამსახურში, როგორც ეს არაერთხელ მომხდარა.
დავუბრუნდები ხელისუფლების წარუმატებელ მცდელობებს, გამოასწოროს ხარვეზები საინფორმაციო პოლიტიკაში საკანონმდებლო ინიციატივების გზით. პირველ რიგში დავასახელე „საქართველოს მთავრობის საკომუნიკაციო სტრატეგია 2024-2027 წლებისთვის“, ისე რომ წარსულს აღარ ჩავღრმავებულვარ. შემდეგ საქართველოს ხელისუფლება იღებს სამ კანონს:
1. „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ — 2024 წელს;
2. „უცხოელი აგენტების რეგისტრაციის შესახებ“ (ამერიკული FARA-ს ასლი) — 2025 წელს;
3. ცვლილებები კანონში „გრანტების შესახებ“ — 2026 წელს,
რის გამოც საქართველოს შეუჩერეს ევროკავშირში ინტეგრაციის პროცესი და ხელისუფლების წარმომადგენლები სავიზო შეზღუდვებითა და სხვა სანქციებით დასაჯეს.
სხვისი მონაყოლით როდი ვიცი — რას ნიშნავს შიშველი ხელებით, სახელმწიფო მხარდაჭერისა და ფინანსების გარეშე, დაუპირისპირდე დასავლეთის პროპაგანდისტულ მანქანას, ქართველ მედია-კოლაბორაციონისტებს, რომლებსაც ზურგი ბრიუსელსა და ვაშინგტონში აქვთ. თუმცა ოპოზიციის მედიას დაფინანსების მდიდარი წყაროები ჰყავს იმ ქართველი მდიდრების სახითაც, რომლებიც ემსახურებიან ოპოზიციის ინტერესებს სააკაშვილის ხელისუფლებაში დაბრუნების იმედით (იქნება ეს „ნაცმოძრაობის“ რეინკარნაცია თუ კოალიციური მთავრობა), ამიტომ ზემოაღნიშნული კანონები პრობლემას ნაკლებად გადაწყვეტს. თანაც კანონებში, მიღებაც ვერ მოასწრეს, რომ უკვე ორჯერ შეიტანეს ცვლილებები: გაჩნდა გამონაკლისები - პრივილეგირებული უცხოური ორგანიზაციების მთელი სია, ასევე მთელი დასავლური დიპკორპუსი, რომელთა ფულსაც, თურმე, „სუნი არ ასდის“, ანუ გრანტებად არ ჩაითვლება. ეს ჯერ სადაა, მალე გამონაკლისების სია წესებზე გრძელი იქნება...
ვაჯამებ: სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკა და მისი გატარება არასოდეს ყოფილა და ვერც იქნება მომგებიანი მედია-ბიზნესი. თუმცა, სახელმწიფოს პირდაპირ ინვესტიციებს დღევანდელ მედიაში, რომელიც ძლივს ახდენს მისი პოლიტიკის პოპულარიზაციას და აკრიტიკებს ოპოზიციას, წარმატებულ ინვესტიციებს ვერ ვუწოდებთ. შედეგად — შეუსრულებელი ამოცანები და მარცხი საინფორმაციო ფრონტებზე, მაგალითად -შესანიშნავი იდეის ჩავარდნა, უნიჭოდ ორგანიზებული ტელედებატების ფორმატი, რისი თავიდან აცილებაც ადვილად შეიძლებოდა საქმის პროფესიონალებისთვის მინდობით. პროფესიონალები კი საქართველოში ძალიან ცოტა დარჩა და სწორედ ეს წესიერი ადამიანები, საკუთარი რისკის ფასად, დღემდე სრულიად უანგაროდ უწევენ ხელისუფლებას უპრეცედენტო საინფორმაციო მხარდაჭერას. მანამ კი, სანამ მთავარი ბერკეტები და საინფორმაციო მოედნები ძირითადად დათმობილი აქვთ ხარბ, ვულგარულ დილეტანტებს ავანტიურისტული ჩვევებით, საქართველოში სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკაზე (შიდა და საგარეო პოლიტიკის ამ უმნიშვნელოვანეს ბერკეტზე) საუბარი ზედმეტია.
ჯანსაღი კონკურენცია და თანაბარი სასტარტო პირობები აუცილებელი პირობაა საინფორმაციო პოლიტიკის გასატარებლად, რომელიც მიმართულია საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად. სახელმწიფოს არ უნდა ჰქონდეს ყალბი სირცხვილის კომპლექსი იმ მედიის მხარდაჭერისას, რომელიც სახელმწიფო საინფორმაციო პოლიტიკას სათანადო პროფესიულ დონეზე ატარებს. მხოლოდ ღიაობა უზრუნველყოფს სრულ ინფორმირებულობას ჩვენი ოპონენტების ქმედებებზე, ხოლო ამკრძალავი ზომები აიძულებს რადიკალ-რევანშისტებს იატაკქვეშეთში გადავიდნენ და ბრძოლის ახალი მეთოდები ეძებონ, მათ შორის - დაფინანსების ფარული არხები.
არ შეიძლება „მეოთხე ხელისუფლებას“ წავართვათ მთავარი ფუნქცია — ხელისუფლების კრიტიკული შეფასების ფუნქცია („კრიტიკული“ ნიშნავს როგორც უარყოფითს, ისე დადებითს), რაც დემოკრატიული საზოგადოების საფუძველია, ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციით განმტკიცებული ფუნდამენტური უფლება. და არ უნდა გავათანაბროთ ეს უფლება სახელმწიფო გადატრიალებების ორგანიზების დანაშაულებრივ ძირგამომთხრელ ქმედებებთან, კანონიერი ხელისუფლების ძალადობრივ შეცვლასთან - ამისთვის არსებობს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური, რათა მოახდინოს დიფერენცირება და აღკვეთა. „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას, პირადად მის ლიდერ ბიძინა ივანიშვილს აქვს პოზიტივისა და ქართველი ხალხის წინაშე დამსახურებების საკმარისი რესურსი და მათ სულაც არ სჭირდებათ დიქტატორული რეჟიმების დამსგავსება თავიანთი მეთოდებით. ვიმეორებ - გასულ კვირას, 2026 წლის 16 აპრილს, რუსული საინფორმაციო-პოლიტიკური ტელეარხების გათიშვა საქართველოში იწვევს არაჯანსაღ ასოციაციებს სააკაშვილის დიქტატორულ რეჟიმთან!
ხოლო თუ ერთმანეთთან მოპაექრე ტელეკომუნიკაციურმა კომპანიებმა „ერთსულოვნად“ ჩაიდინეს ეს საბოტაჟის აქტი საკუთარი ინიციატივით, საქმე გვაქვს პროვოკაციასთან, რომლის მიზანია რუსეთსა და საქართველოს შორის დაძაბულობის გამოწვევა. კერძო ბიზნესს ვერ უბრძანებ, მაგრამ პროვაიდერები დიდ ზარალს ნახავენ რუსული ტელეარხების პაკეტების გათიშვით - ისინი ხომ არ იმოქმედებენ საკუთარი თავის საზიანოდ, თუკი მათ რეგულატორმა არ უბრძანა?!
ხოლო სახელმწიფო რეგულატორს შეეძლო ებრძანა კიდევ სხვა მიზეზითაც, ვიდრე ჩემ მიერ ზემოთ დასახელებულია, ანუ - აშშ-ის „მოსათბობად“.
საქმე ისაა, რომ ხელისუფლების ლიდერმა ბიძინა ივანიშვილმა „ქართული ოცნების“ დაარსების მე-14 წლისთავზე დაიწყო რეფორმები მთავრობაში, რათა ის უფრო რელევანტური გახადოს ახალი საგარეო გამოწვევებისთვის და გაასწოროს მოქმედი მთავრობის მიერ დაშვებული შეცდომები. ცვლილებები შეეხება არა მხოლოდ მთავრობის კადრებს, არამედ თბილისის მუნიციპალიტეტს, მმართველ პარტიასა და საპარლამენტო უმრავლესობას. და ამ დროს საქართველოს ხელისუფლების ქმედებების ნებისმიერი კრიტიკული - როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი - შეფასება დიდი ჩრდილოელი მეზობლის მხრიდან, რომლის შესახებაც უმეტესობა საიდან იგებს? - მართალია, რუსული საინფორმაციო-პოლიტიკური არხების ტელეეთერიდან! - უკიდურესად არასასურველია, რათა რადიკალურ ოპოზიციასა და დასავლელ არაკეთილმოსურნეებს არ მიეცეთ საბაბი განაცხადონ, რომ „ქართული ოცნება“ ყველაფერში, საკადრო პოლიტიკაშიც კი, „საათებს მოსკოვთან ასწორებს“. ახლა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რომ არცერთმა სიტყვამ, ვისგანაც არ უნდა მოდიოდეს ის და რაც არ უნდა იყოს, არ შეუშალოს ხელი საქართველოსა და რუსეთს შეინარჩუნონ არააფინშირებული მეგობრულობის ოპტიმალური სტატუს-კვო.
ამრიგად, „დასაბამიდან იყო სიტყვა“: ჩემს სიტყვაში მე აღვნიშნე შეცდომები საინფორმაციო პოლიტიკის გატარებაში და ის შედეგები, რომლამდეც მისი სათანადოდ შეუფასებლობა მიგვიყვანს“.